Yaşam maliyetlerinin ne denli ağırlaştığını gösteren raporda, konut ve kira harcamalarının ardından en büyük ikinci yük yüzde 20,5 ile ulaştırma oldu. Üçüncü sırada ise yüzde 17,3 ile mutfak harcamalarını kapsayan gıda ve alkolsüz içecekler yer aldı. Bu üç temel kalemin toplamı, hane bütçelerinin neredeyse yüzde 70’ini yutarak zorunlu ihtiyaçların ağırlığını kanıtladı.
Vatandaşın zorunlu ihtiyaçlara koşması, gelecek yatırımlarını ve kişisel güvencelerini arka plana atmasına neden oldu. Hanehalkı bütçesinden en düşük payı alan kalem yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler olurken; eğitim hizmetleri yüzde 1,8, sağlık harcamaları ise ancak yüzde 2,2 seviyesinde kendine yer bulabildi.
TÜİK verilerine göre harcama gruplarının genel bütçedeki ağırlığı şu şekilde şekillendi:
Raporda yer alan en çarpıcı detaylardan biri de gelir gruplarına göre değişen harcama alışkanlıkları oldu. Gelir seviyesi düştükçe, barınma maliyetlerinin bütçedeki baskısı çok daha yıkıcı hale geliyor.
Hanehalkı büyüklüğü de harcama dengesini doğrudan etkiliyor. Tek başına eve çıkan bireyler, hayat pahalılığını en derinden hisseden kesim oldu. Tek kişilik haneler, bütçelerinin yüzde 41’ini konut ve kiraya ayırıyor.
Buna karşın, 6 ve daha fazla kişiden oluşan büyük ailelerde durum değişiyor; bu hanelerde en büyük pay yüzde 24,4 ile yine konut olsa da, boğaz derdi öne çıkıyor ve gıda harcamaları yüzde 23,7 ile bütçeyi en çok zorlayan ikinci kalem haline geliyor.
Vatandaşın parasını nereden kazandığı da tüketim tercihlerini değiştiriyor:
Maaş ve Ücretliler: Konut ve kiraya %26,4, ulaştırmaya %21,9, gıdaya %16 pay ayırıyor.