Peki, gayrimenkul alım-satım süreçlerinde adeta bir devrim niteliği taşıyan bu yeni sistem nasıl işleyecek? Vatandaşları ve gayrimenkul danışmanlarını neler bekliyor? Sürecin perde arkasını ve hukuki detaylarını Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz ile mercek altına aldık.
1 Ekim’den itibaren sistemin istisnasız herkes için zorunlu olacağını belirten Avukat Ali Güvenç Kiraz, uygulamanın kapsamını şu sözlerle açıkladı:
“Türkiye sınırları içerisinde yapılacak olan tüm gayrimenkul alım-satım işlemleri; gerçek kişileri, şirket, vakıf ve dernek gibi tüzel kişileri ve bu kişilerin gayrimenkul danışmanları aracılığıyla yürüttüğü tüm süreçleri kapsayacak. Kimse ‘ben eski usulle ödeme yapmak istiyorum’ diyemeyecek.”
Sistemle ilgili tek istisnanın banka kredileri olduğunu ifade eden Kiraz, “Bankadan kredi kullanarak gayrimenkul satın alınması hallerinde Güvenli Ödeme Sistemi banka kredisi miktarı için değil, kredi dışında kalan peşinat kısmının ödenmesinde zorunlu olarak kullanılacak. Banka, kredi ödemesini yine kendi iç sistemleriyle devredecek” dedi.
Yıllardır süregelen “Önce parayı mı gönderelim, imzayı mı atalım?” stresi ve çantalarda nakit taşıma devri bu sistemle son buluyor. Ancak Kiraz, vatandaşları çok önemli bir konuda uyarıyor:
“Bu sistem bir güvence veya emanet sistemidir; tapudaki tüm hukuki riskleri tek başına sıfırlamaz. Tapu sicili üzerinde bulunan haciz, ipotek, şerh veya beyanlar gibi riskler varlığını korur. Vatandaşlarımız tapu kaydını işlem öncesinde yine titizlikle incelemeli ve hukuki durumu netleştirmelidir.”
Sistemin temel mantığı, bankacılık altyapısının tapu işlemine bir “emanet hesabı” (bloke hesap) vasıtasıyla güvence oluşturmasıdır. İşleyiş tam olarak şu 4 adımda gerçekleşecek:
En çok merak edilen konulardan biri de işlemde bir aksilik çıkması durumu. Eksik evrak, taraflardan birinin vazgeçmesi veya teknik bir hata nedeniyle tapu devri gerçekleşmezse alıcının parası ne olacak?