Kiracının evi göstermeyi reddetmesi satış veya yeniden kiralama sürecini durdurabilir mi? Kakıcı & Şimşek Hukuk Bürosu kurucularından Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, mal sahiplerinin haklarını ve dikkat etmesi gereken hukuki sınırları anlattı.
Türk Borçlar Kanunu, kiracıya belirli şartlar altında kiralanan taşınmazın gösterilmesine izin verme yükümlülüğü getiriyor. Bu kapsamda mal sahibi, taşınmazını satmak veya yeniden kiraya vermek amacıyla evi ya da iş yerini üçüncü kişilere gösterebiliyor. Ancak bu hakkın kullanımı sırasında kiracının yaşam düzeni ve menfaatleri de gözetilmek zorunda.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, “Kanun, mal sahibine taşınmazını gösterebilme hakkı tanırken, bu hakkın makul şekilde kullanılmasını da zorunlu kılıyor. Gösterim gün ve saatlerinin kiracıyla uyumlu şekilde belirlenmesi, taşınmaz içerisindeki eşyalara zarar verilmemesi ve kiracının huzurunun korunması gerekiyor” dedi.
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, taleplerin yalnızca sözlü olarak iletilmesi. Mal sahibinin, taşınmazı göstermek istediğini yazılı olarak kiracıya bildirmesi büyük önem taşıyor. Bu bildirim noter ihtarnamesiyle yapılabileceği gibi, ispat açısından kayıt altına alınabilecek farklı yöntemler de tercih edilebiliyor.
Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, “Kiracıya hangi gün ve saatlerde taşınmazın gösterilmek istendiğinin açık şekilde bildirilmesi gerekir. Yazılı bildirimler, ileride açılabilecek davalarda mal sahibinin haklılığını ortaya koyan önemli deliller arasında yer alır” ifadelerini kullandı.
Bazı durumlarda kiracılar talepleri açıkça reddederken, bazı durumlarda ise hiçbir yanıt vermeyerek süreci kilitleyebiliyor. Kiracının olumsuz yanıt vermesi ya da hiçbir dönüş yapmaması halinde mal sahibinin tek taraflı hareket etmesi mümkün olmuyor. Bu noktada hukuki süreç devreye giriyor.
Kiracının gerekli bildirimlere rağmen taşınmazın gösterilmesine izin vermemesi halinde, mal sahibi Sulh Hukuk Mahkemesi’nde “taşınmazın gösterilmesine izin davası” açabiliyor. Taşınmazın bulunduğu yerde açılan bu dava sonucunda mahkeme, şartların oluştuğunu tespit ederse gösterimin yapılacağı gün ve saatleri belirleyebiliyor. Böylece mal sahibi, mahkeme kararı doğrultusunda taşınmazı potansiyel alıcılara veya yeni kiracılara gösterebiliyor.
“Mal sahiplerinin en sık düştüğü hatalardan biri de kiracının onayı olmadan taşınmaza girmeye çalışmak. Kanun kiracıya taşınmazın gösterilmesine izin verme yükümlülüğü getirmiş olsa da bu durum mal sahibine sınırsız bir giriş hakkı vermez. Kiracının onayı veya mahkeme kararı olmaksızın taşınmaza girilmesi, konut dokunulmazlığının ihlali gibi ciddi hukuki ve cezai sonuçlar doğurabilir”