Peki, nedir bu ecrimisil ve kiracı olduğunu iddia eden biri nasıl olur da bir anda “fuzuli şagil” yani “haksız işgalci” konumuna düşer? İşte detaylar…
Hukuki terimlerle aranız pek iyi olmayabilir ama şu ayrımı bilmekte fayda var: Kira ilişkisi karşılıklı bir rızaya ve akde dayanır. Ecrimisil ise, mülk sahibinin rızası dışında, bir taşınmazın haksız yere kullanılması sonucu mülk sahibine ödenen bir tür kullanma tazminatıdır. Mülk sahibi, “Seni kiracı olarak kabul etmiyorum, mülkümü rızam dışında işgal ediyorsun ve beni kira gelirimden mahrum bırakıyorsun” diyerek bu tazminatı talep edebilir.
Bir ecrimisil davasında normal şartlarda ispat yükü davacıdadır. Ancak kiracı olduğunu iddia eden tarafın, bu savunmasını güçlendirmesi hayati önem taşır. Eğer hakkınızda bir işgal davası açılırsa, fuzuli şagil olmadığınızı şu yollarla ispatlamalısınız:
Eğer kiracı olduğunuzu ispatlayamazsanız, mülkü haksız yere işgal ettiğiniz kabul edilebilir ve geçmişe dönük yüklü bir tazminatla karşı karşıya kalabilirsiniz.
Ecrimisil taleplerinde çok kritik bir süre sınırı vardır. Mülk sahibi geriye dönük olarak 10-15 yıllık bir bedel isteyemez. Yasalarımıza göre ecrimisil davalarında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Ancak burada ince bir nokta var: Eğer davalı taraf (işgalci olduğu iddia edilen kişi), mahkemede açıkça zamanaşımı itirazında bulunmazsa, hakim bu durumu kendiliğinden dikkate almaz. Yani itiraz etmezseniz, 5 yılı aşan süreler için de ödeme yapmak zorunda kalabilirsiniz.
Kira ilişkisi sözlü de olsa geçerlidir; ancak anlaşmazlık anında kendinizi korumak için en sağlam kale yazılı sözleşmedir. İleride “işgalci” muamelesi görmemek ve hak kaybına uğramamak için her zaman imzalı, tarihli ve şartları belli bir kontrat üzerinden ilerlemek en güvenli yoldur.