İşte gayrimenkul piyasasını, yatırımcıları ve çiftçileri yakından ilgilendiren yeni dönemin kritik detayları:
Yeni yönetmelikle birlikte Tarım ve Orman Bakanlığı, imar ve tapu süreçlerinde “en üst otorite” konumuna yükseldi. Belediyeler veya diğer kurumlar, Bakanlığın onayladığı Arazi Kullanım Planı (AKUP) dışına çıkarak tarım alanlarında bir imar değişikliği yapamayacak. Bakanlık, toprağı korumak adına her türlü yapılaşma projesine “veto” diyebilecek.
Piyasayı doğrudan etkileyecek en somut adım tapu dairelerinde atılıyor. Koruma altındaki büyük ovalarda yer alan parsellerin beyanlar hanesine “Büyük Ova Koruma Alanı içerisindedir” şerhi düşülecek.
Bir kamu veya özel sektör yatırımcısı tarım arazisine tesis kurmak istediğinde, devlet artık “Buradan başka yer yok mu?” sorusunu yasal bir zorunluluk olarak soracak. Yatırım hiyerarşisi şu şekilde işleyecek:
Artık her ziraat mühendisi toprak etüt raporu hazırlayamayacak. Yönetmelik, “Toprak Etüt Mühendisi” unvanıyla özel bir yetkinlik şartı getirdi. 4 aşamalı (hazırlık, arazi, laboratuvar ve büro) bilimsel testten geçmeyen ve Ankara’daki Genel Müdürlükçe onaylanmayan hiçbir rapor geçerli sayılmayacak.
Zeytinlikler, tartışılamaz derecede korunan alanlar (kapsam dışı) olarak tanımlandı ve sadece “dikili tarım arazisi” olarak planlanmalarına izin verildi. Planlara aykırı hareket edenlere; yüksek idari para cezalarından arazinin eski haline getirilmesine, hatta hapis cezasına kadar uzanan sert yaptırımlar uygulanacak.
Bu yönetmelik, Türkiye’nin toprak varlığını bir “milli güvenlik meselesi” olarak tescilliyor. Yatırımcıların ve gayrimenkul danışmanlarının, bir arazi üzerinde plan yapmadan önce dijital “Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi” verilerini mutlaka kontrol etmeleri gerekiyor.