Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, emsal niteliğindeki kararı ile bu yerleşik algıyı sarsacak bir pencere açtı. Artık her evlada devir işlemi, otomatik olarak mal kaçırma sayılmayacak. İşte gayrimenkul hukukunda dengeleri değiştiren o kararın detayları ve dikkat edilmesi gereken kritik noktalar:
Geleneksel hukuk pratiğinde, murisin (vefat eden kişinin) sağlığında yaptığı taşınmaz devirlerinde “bedel ödenip ödenmediği” en büyük kriterdi. Yargıtay’ın son kararına konu olan olayda ise; yaşlı ve bakıma muhtaç babasına yıllarca bakan, onun tüm ihtiyaçlarını karşılayan evlada yapılan satışın muvazaalı (danışıklı) olmadığına hükmedildi.
Mahkeme, bu devrin bir mal kaçırma değil, evladın sunduğu bakım, emek ve sadakate karşı duyulan bir minnetin yansıması olduğunu kabul etti.
Yargıtay, bu tür davalarda mülkiyetin korunması için şu üç temel unsurun bir arada bulunmasını şart koşuyor:
Fiili Bakım ve Emek: Evladın, ebeveynine sadece kağıt üzerinde değil, gerçekten uzun süre boyunca bakmış olması.
Minnet Duygusu (Şükran): Murisin, kendisine sunulan bu özel ilgiye karşılık bir teşekkür mahiyetinde bu işlemi gerçekleştirmiş olması.
Makul Ölçü (Orantılılık): En kritik madde burasıdır. Devredilen taşınmazın değeri ile verilen emeğin boyutu arasında uçurum olmamalıdır. Eğer muris tüm mal varlığını tek bir kişiye devredip diğer mirasçıları tamamen mahrum bırakıyorsa, “makul ölçü” aşılmış sayılabilir.
Bu karar, “Babam evi kardeşimin üzerine yaptı, hemen dava açıp iptal ettirebilir miyim?” diye soran mirasçılar için sürecin artık o kadar kolay olmadığını gösteriyor.