Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi Başkanı Hakan Akdoğan, gayrimenkul danışmanlarının temel sorumluluklarını ve aracılık hizmet bedellerinin yasal dayanaklarını aktardı.
Vatandaşların sıklıkla tereddüt yaşadığı “ev gezdirme / yer gösterme bedeli” adı altında talep edilen ücretlerin mevzuatta yasal bir karşılığı bulunmamaktadır.
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; taşınmazı gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez. Yetki belgeli emlak danışmanları, verilen hizmeti kayıt altına almak adına müşterilerine Taşınmaz Gösterme Belgesi imzalatmakla yükümlü olsa da işlem sonuçlanana kadar bu ziyaretler için hiçbir ücret isteyemez.
Gayrimenkul danışmanlığı, Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan tellallık (simsarlık) sözleşmesi esaslarına dayanır. Bu doğrultuda hizmet bedeli hakkı, gösterilen gayrimenkul sayısına ya da harcanan zamana göre değil, aracılık edilen işlemin resmiyet kazanmasına bağlı olarak doğar:
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında emlak danışmanlarının tahsil edebileceği azami hizmet bedelleri sınırlandırılmıştır:
Taşınmaz arayışında olan vatandaşların, sözleşme kurulmadan önce kapıda veya randevu esnasında talep edilen gayriresmi yer gösterme ücretlerini ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Mevzuata aykırı bedel talep eden işletmeler, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi (TTBS) üzerinden şikâyet edilebilmektedir.