Gezdiğiniz konutu sadece bir yaşam alanı değil, uzun vadeli bir finansal taahhüt olarak değerlendirmeniz için yanınızda bulundurmanız gereken 7 kritik kontrol sorusu:
Yönetim planı, bir apartman veya sitenin anayasası niteliğindedir. Bağımsız bölümlerin kullanım şeklinden evcil hayvan besleme kurallarına, ortak alanların kiralanmasından araç park düzenlemelerine kadar tüm temel ilkeler bu belgede yer alır. Alacağınız dairede ofis açılıp açılamayacağı ya da kiralama kısıtlamaları yönetim planına tabidir. Tapu sicil müdürlüğünde tescilli olan bu planı incelemeden veya temel maddelerini sormadan karar vermek, ileride komşularla ciddi hukuki ihtilaflara yol açabilir.
Apartman ve site yaşamında aidat giderleri neredeyse kira veya kredi taksitleriyle yarışır hale geldi. Sadece aylık tutarı öğrenmek yeterli değildir; bu aidatın neleri kapsadığını sorgulamalısınız:
Düzenli aidatın dışında; mantolama, çatı onarımı, asansör revizyonu ya da jeneratör alımı gibi demirbaş giderleri için kat malikleri kurulunda alınmış bir ek ödeme kararı olabilir. Tapuyu devraldığınız gün karşınıza çıkabilecek binlerce liralık sürpriz maliyetleri önlemek adına, apartman karar defterinin son kararlarını ve yaklaşan projeleri mutlaka sorun.
İlan metinlerinde yer alan bina yaşı bazen ruhsat tarihiyle bazen de fiili oturum tarihiyle karıştırılabilir. Binanın yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi (iskân) tarihi netleştirilmelidir. Özellikle riskli yapı taramalarının ve kentsel dönüşüm süreçlerinin hız kazandığı günümüzde; binanın geçmişte hasar alıp almadığı, zemin etüt raporunun bulunup bulunmadığı ve kentsel dönüşüm planlarının olup olmadığı doğrudan yapı güvenliğinizi ilgilendirir.
Tapu senedinde “Kat İrtifakı” yazması, yapının henüz yasal olarak tamamlanmadığını veya iskân (yapı kullanma izin belgesi) aşamasında bir pürüz yaşandığını gösterebilir. İskânsız yapılarda şantiye elektriği/suyu tarifesi gibi yüksek abonelik faturalarıyla karşılaşılabilir veya belediyeden yıkım/para cezası riski doğabilir. Güvenli bir alım için dairenin “Kat Mülkiyeti”ne geçmiş olması öncelikli tercih olmalıdır.
Dairenin kozmetik boyası kusurları gizleyebilir. Pencere doğramalarının çift cam standardı, dış cephe mantolamasının kalitesi ve komşu duvarların ses yalıtımı günlük yaşam konforunu doğrudan belirler. Su basıncını kontrol etmek için muslukları açmak, kombi veya merkezi pay ölçer sisteminin bakım geçmişini öğrenmek ve ana gider borularında sızıntı olup olmadığını sormak sonradan çıkacak tadilat masraflarını engeller.
Özellikle çok katlı binalarda otopark paylaşımı en sık yaşanan uyuşmazlıklardan biridir. Otoparkın daireye bağımsız olarak numaralandırılıp tahsis edilip edilmediği, ortak alandaki sığınak ve depoların kullanım sınırları netleştirilmelidir. Tapuya eklenti olarak tescil edilmemiş alanların kullanımında fiili işgaller veya hak kayıpları yaşanabileceği unutulmamalıdır.