Özellikle aile içi ilişkilerde, miras paylaşımlarında ve yaşlı aile bireylerinin geleceğini garanti altına almak amacıyla tercih edilen bu hukuki modelin tüm detaylarını mercek altına aldık.
Sükna hakkının hukuki olarak geçerlilik kazanması ve tam bir koruma sağlaması için mutlaka resmi yollarla kurulması gerekir. Sadece tarafların kendi arasında yapacağı sözlü ya da yazılı anlaşmalar bu hakkın doğması için yeterli değildir.
Hukuki açıdan bakıldığında taşınmazın maliki, mülkü üzerinde dilediği herhangi bir kişiye sükna hakkı tanıma yetkisine sahiptir. Ancak uygulamada bu hakkın daha çok sosyal ve koruyucu amaçlarla kullanıldığı görülmektedir.
En sık karşılaşılan senaryolar arasında; vefat eden kişinin eşinin barınma ihtiyacını garantiye almak, yaşlı ebeveynlerin ömür boyu mevcut evlerinde kalmasını sağlamak ya da bakıma muhtaç çocukların veya yakınların geleceğini güvence altına almak yer alır. Bunların yanı sıra özel anlaşmalar veya bağış işlemleri sırasında da taraflar lehine sükna hakkı kurulabilir.
Sükna hakkını diğer birçok ayni haktan ayıran en net çizgi, bu hakkın bütünüyle “kişiye sıkı sıkıya bağlı” bir hak olmasıdır. Bu durum, hak sahibine çok ciddi kısıtlamalar ve aynı zamanda mülk sahibine de büyük bir güvence getirir.
Satılamaz ve Kiralanamaz: Sükna hakkı sahibi, hakkını bir başkasına satamaz, devredemez veya evi üçüncü bir kişiye kiraya vererek gelir elde edemez. Evde sadece hak sahibinin kendisi ve yasa gereği ailesi oturabilir.
Mirasçılara Geçmez: Oturma hakkı, miras yoluyla çocuklara ya da diğer varislere intikal eden bir hak değildir. Hak sahibinin vefat etmesi durumunda sükna hakkı hukuken kendiliğinden sona erer. Hakkın bitmesiyle birlikte taşınmaz üzerindeki tüm kullanım yetkisi, herhangi bir ek işleme gerek kalmadan yeniden asıl mülk sahibine (malike) geri döner.