Açıklanan verilere göre Konut Fiyat Endeksi (KFE), Mayıs ayında aylık bazda %1,9, yıllık bazda ise %24,5 oranında yükseliş kaydetti. İlk bakışta fiyatların tırmandığı algısı oluşsa da madalyonun diğer yüzü oldukça farklı.
Verilerin enflasyondan arındırılmış halini yorumlayan Mimar Yasir Karaca, şu ifadeleri kullandı:
“İlk bakışta fiyatların yükseldiği görülse de enflasyondan arındırılmış veriler incelendiğinde konut fiyatlarında reel olarak %6,1’lik bir gerileme söz konusu. Bu durum, son dönemde konut piyasasında yaşanan dengelenme sürecinin kararlılıkla devam ettiğini ortaya koyuyor.”
Yüksek faiz oranları ve banka kredilerine (finansmana) erişimde yaşanan küresel ve yerel zorluklar, konut talebini doğrudan frenlemiş durumda. Karaca, özellikle son yıllarda piyasayı domine eden yatırım amaçlı alımların ciddi oranda yavaşladığını ve sermayenin farklı yatırım araçlarına yön değiştirdiğini belirtti.
Piyasada fiyat dengelenmesi alıcı için olumlu bir sinyal gibi görünse de, madalyonun üretim tarafında alarm zilleri çalıyor. Arsa, işçilik ve yapı malzemelerindeki durdurulamaz artış, konut üretim maliyetlerini yukarı çekmeye devam ediyor.
Satış fiyatlarının enflasyon hızı karşısında geride kalmasının üreticiyi zorladığını belirten Karaca, “Mevcut şartlarda yeni konut projelerinin geliştirilmesi her geçen gün daha fazla sermaye gerektiriyor. Bu tablo, hem yatırımcı hem de üretici açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir risk barındırıyor” diyerek tehlikeye dikkat çekti.
Yeni Kiracı Kira Endeksi verilerine de değinen Karaca, kiralardaki son durumu özetledi. Mayıs ayında kiralar bir önceki aya göre %1,9, yıllık bazda ise %30,4 arttı. Ancak konutta olduğu gibi kiralarda da reel bazda %1,7’lik bir düşüş gerçekleşti.
Sert yükselişlerin ardından kiralarda da dengelenme döneminin başladığını söyleyen Karaca, durumun hane halkı gelirleriyle olan ilişkisini şu sözlerle aktardı: